คำต้องห้ามโฆษณาคลินิก 2569 — สบส. อัปเดตใหม่ สรุปครบจบในบทความเดียว
อัปเดต: 7 เมษายน 2569 | โดย โค้ชเจ วิทวัส — ที่ปรึกษาธุรกิจคลินิก
สรุปคู่มือโฆษณาสถานพยาบาลฉบับใหม่จาก สบส. — คำไหนห้ามใช้ คำไหนใช้ได้ โทษปรับเท่าไหร่ นับกรรมยังไง พร้อมเช็คลิสต์ให้เจ้าของคลินิกตรวจสอบตัวเองได้เลย
เมื่อวันที่ 7 เมษายน 2569 ทพ.อาคม ประดิษฐ์สุวรรณ รองอธิบดีกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (สบส.) ออกมาอัปเดตเรื่อง “คู่มือการโฆษณาสถานพยาบาล” ฉบับใหม่ พร้อมเชิญผู้ประกอบการเข้าร่วมรับฟังเกือบ 500–600 ราย ทั้งแบบ onsite และ online
เอกสารฉบับนี้มีความยาวกว่า 60 หน้า แบ่งหมวดตามตัวอักษร ก–ฮ โดยคำที่ “ห้ามใช้” มีสัดส่วนถึง 70–80% และคำที่ “ใช้ได้หรือมีเงื่อนไข” มีเพียง 20–30% เท่านั้น
แปลว่าคำที่คลินิกส่วนใหญ่ใช้กันอยู่ทุกวัน มีโอกาสผิดกฎมากกว่าถูก
ผมอยู่ในวงการคลินิกมากว่า 10 ปี เห็นเจ้าของคลินิกโดนปรับเรื่องนี้มาไม่น้อย บางคนไม่รู้ด้วยซ้ำว่าแคปชั่นที่ใช้อยู่ทุกวันนั้นผิดกฎหมาย วันนี้ผมเลยสรุปให้ครบในบทความเดียวครับ
จ้าง Agency ทำแคปชั่น ไม่ได้แปลว่าพ้นผิด
สบส. พูดชัดเจน — นักการตลาดเขียนแคปชั่นผิดกฎหมาย คนที่โดนปรับคือ “เจ้าของคลินิก” ไม่ใช่เอเจนซี
ปัจจุบันคลินิกจำนวนไม่น้อยจ้างนักการตลาดหรือเอเจนซีทำโฆษณาให้ นักการตลาดเป็นคนคิดแคปชั่น คิดคอนเทนต์ แต่เจ้าของคลินิกไม่ได้ตรวจสอบก่อนลง
เจ้าของคลินิกหลายคนเก่งเรื่องการรักษา แต่ไม่ได้ตามเรื่องกฎหมายโฆษณา แล้วก็ปล่อยให้ทีมการตลาดรันไปเต็มที่ สุดท้ายคนที่รับผิดชอบคือเจ้าของ ไม่ใช่คนเขียนแคปชั่น
คำต้องห้ามในโฆษณาคลินิก 2569
สบส. แบ่งคำต้องห้ามออกเป็นหลายกลุ่ม ผมจัดให้เข้าใจง่ายดังนี้
กลุ่มที่ 1 — คำส่อทางเพศ หรือไม่เหมาะสม
- ❌ “กีหลวม”
- ❌ “กีฟิต”
- ❌ “กล้วยแข็ง อึด ถึก ทน”
ถ้าคลินิกมีบริการด้านนี้ ให้ใช้คำทางการแพทย์แทน เช่น “ยกกระชับช่องคลอด” ตรงไปตรงมา ไม่ต้องเล่นคำ
กลุ่มที่ 2 — คำโอ้อวด ไม่มีหลักฐานยืนยัน
- ❌ “การผ่าตัดขั้นสูง”
- ❌ “การันตีด้วยรางวัล”
- ❌ “ของแท้แน่นอน”
- ❌ “เชี่ยวชาญ” และ “แพทย์ผู้เชี่ยวชาญ”
- ❌ “ครบ…จบที่…”
- ❌ “ซิลิโคนตัวดัง”
- ❌ “ตัวแม่”
- ❌ “ทำถึงเกิน”
- ❌ “พส.จีน”
- ❌ “ปากกาลดน้ำหนัก”
- ❌ “ดีที่สุดในย่าน”
- ❌ “นวัตกรรมใหม่ล่าสุด”
- ❌ “ดูดีทุกองศา”
คำว่า “เชี่ยวชาญ” ใช้ไม่ได้เลย แม้แพทย์จะเป็น Specialist จริงก็ตาม เพราะ สบส. มองว่าเป็นการโอ้อวดในสื่อโฆษณา คำว่า “ครบ จบที่…” ที่คลินิกชอบใช้ในแคปชั่น ก็ห้ามเช่นกัน
กลุ่มที่ 3 — เคลมผลลัพธ์ ทำให้เข้าใจผิด
- ❌ “ขาวใสทั่วเรือนร่าง”
- ❌ “ขาวใสยันชาติหน้า”
- ❌ “คืนความสาว”
- ❌ “ฆ่าเชื้อสิว”
- ❌ “คุมหิว”
สบส. มองว่าเป็นการ “สัญญาผลลัพธ์” ที่ไม่มีทางรับประกันได้ เพราะผลการรักษาขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล
กลุ่มที่ 4 — สแลง หรือข้อความเร่งเร้า
- ❌ “จึ้งเกิน”
- ❌ “ความสวยรอไม่ได้”
กลุ่มที่ 5 — ข้อความไม่โปร่งใส
- ❌ “ขอสงวนสิทธิ์ในการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขโดยไม่ต้องแจ้งล่วงหน้า”
สบส. มองว่าข้อความนี้ไม่เป็นธรรมกับผู้บริโภค อาจทำให้คนไข้เข้าใจผิดเรื่องค่าใช้จ่าย
คำที่ใช้ได้ในโฆษณาคลินิก 2569
ไม่ใช่ว่าจะห้ามหมดทุกอย่าง สบส. มีคำที่อนุญาตให้ใช้ได้ แต่บางคำมีเงื่อนไข
ใช้ได้แบบมีเงื่อนไข
- 🟡 “กำจัดขนบุฟเฟต์” → ใช้ได้ แต่ต้องระบุรายละเอียดบริการให้ชัดเจน
- 🟡 “แกะกล่องต่อหน้า” → ใช้ได้ เพราะสะท้อนความโปร่งใส
- 🟡 ภาพ Before–After → ใช้ได้ แต่ต้องเป็นคนไข้จริง, ห้ามแต่งรูป, ต้องกำกับว่า “ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล”
- 🟡 “ใช้เพื่อการรีวิวเฉพาะบุคคลเท่านั้น” → ใช้ได้
- 🟡 ภาพอุปกรณ์แบบ Mockup ที่ไม่ระบุยี่ห้อ → ใช้ได้ตามเงื่อนไข
ใช้ได้เต็มที่
- ✅ “สวยเกินคุณน้า”
- ✅ “สวยตะโกน”
- ✅ “สวยละมุน”
- ✅ “ไม่จำกัด Shot”
- ✅ “แคมเปญสุดคุ้ม”
เป็นคำชมทั่วไป ไม่ได้เคลมผลลัพธ์ทางการแพทย์ สบส. ไม่ได้ห้าม
โทษปรับโฆษณาคลินิกผิดกฎหมาย 2569
โทษปรับสูงสุดอยู่ที่ 20,000 บาท โดยใช้ระบบ “ปรับพินัย” แบบขั้นบันได:
- 🟡 ครั้งที่ 1: ปรับ 25% ของโทษสูงสุด = 5,000 บาท
- 🟠 ครั้งที่ 2: ปรับ 50% = 10,000 บาท
- 🔴 ครั้งที่ 3 ขึ้นไป: ส่งฟ้องดำเนินคดีทันที ไม่ผ่านกระบวนการเปรียบเทียบปรับ
การนับความผิด — นับรายช่องทาง ไม่ใช่รายโพสต์
สบส. นับความผิดแบบ “รายช่องทาง” ไม่ใช่จำนวนโพสต์
- โพสต์ผิด 10 โพสต์ใน Facebook = นับเป็น 1 กรรม
- แต่ถ้าโพสต์ผิดทั้งใน Facebook + LINE + IG = นับเป็น 3 กรรม
ถ้าคลินิกไหนรันคอนเทนต์หลายช่องทาง และใช้แคปชั่นเดียวกันที่มีคำต้องห้าม โดนครั้งเดียวอาจนับเป็น 3 กรรมพร้อมกัน ซึ่งครั้งที่ 3 หมายถึงส่งฟ้องทันที
สบส. ยอมรับเองว่าบทลงโทษปัจจุบันอาจยังไม่เพียงพอ เพราะบางคลินิกมองค่าปรับเป็น “ต้นทุนทางธุรกิจ” ที่ยอมรับได้ แต่หากพบว่ามีการกระทำผิดซ้ำซาก จะพิจารณาส่งฟ้องดำเนินคดีโดยไม่ใช้มาตรการปรับเพียงอย่างเดียว
ขั้นตอนการขออนุญาตโฆษณาคลินิก
โฆษณาที่ต้องขออนุญาต
โฆษณาที่เผยแพร่สู่สาธารณะ ไม่ว่าจะเป็น Facebook, LINE, IG, TikTok, YouTube, บิลบอร์ด หรือใบปลิว จำเป็นต้องยื่นขออนุญาตจาก สบส. ก่อนทุกครั้ง เมื่ออนุมัติจะได้เลข “ฆสพ. XX/YYYY” กำกับไว้ในสื่อโฆษณา
โฆษณาที่ไม่ต้องขออนุญาต
ป้ายหรือข้อความที่อยู่ ภายในสถานพยาบาล ไม่ต้องขออนุญาต แต่ยังคงต้องใช้ข้อความที่ถูกต้องและไม่โอ้อวด ไม่ต้องขออนุญาตไม่ได้แปลว่าเขียนอะไรก็ได้
การใช้ภาพแพทย์ในโฆษณา — มี 2 ทางเลือก
- ทางเลือกที่ 1: ใช้ภาพแพทย์ได้ แต่ต้องระบุ ชื่อ-สกุล + เลขใบประกอบวิชาชีพเวชกรรม ให้ครบถ้วน
- ทางเลือกที่ 2: ถ้าไม่อยากระบุข้อมูล ก็ไม่ต้องใช้ภาพแพทย์เลย ทำได้ ไม่มีปัญหา
สบส. กำลังพัฒนาระบบ “รางวัลนำจับ”
ประชาชนที่เห็นคลินิกโฆษณาผิดกฎ สามารถแจ้งเบาะแสมายังกรมสนับสนุนบริการสุขภาพได้ และในอนาคตอาจได้รับรางวัลตอบแทน ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างพิจารณา
แปลว่าต่อไป ไม่ใช่แค่ สบส. เป็นคนจับ แต่ คนรอบข้างก็อาจเป็นคนแจ้งเบาะแสได้
สิ่งที่เจ้าของคลินิกควรทำวันนี้
เปิดแคปชั่นโฆษณาของคลินิกตัวเอง ไล่ดูทีละโพสต์ แล้วเช็คว่ามีคำต้องห้ามซ่อนอยู่หรือเปล่า:
- ☐ แคปชั่นใน Facebook Ads ที่กำลังรันอยู่
- ☐ ข้อความใน LINE Broadcast
- ☐ แคปชั่นใน IG และ TikTok
- ☐ เนื้อหาในเว็บไซต์
- ☐ ป้ายหน้าคลินิก บิลบอร์ด ใบปลิว
- ☐ แคปชั่นที่เอเจนซีเขียนให้ — อย่าปล่อยผ่านโดยไม่ตรวจ
ถ้าเจอ แก้วันนี้ อย่ารอให้ สบส. มาเจอก่อน และอย่ารอให้คนรอบข้างแจ้งเบาะแสก่อน
คู่มือฉบับนี้ สบส. อัปเดตทุกปี คำไหนใช้ได้ปีนี้ ปีหน้าอาจใช้ไม่ได้ เจ้าของคลินิกต้องตามให้ทัน
คำถามที่พบบ่อย
คำว่า “เชี่ยวชาญ” ใช้ในโฆษณาคลินิกได้ไหม?
ไม่ได้ แม้แพทย์จะเป็นผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางจริงก็ตาม สบส. จัดคำนี้อยู่ในกลุ่มคำโอ้อวดที่ไม่สามารถใช้ในสื่อโฆษณาสถานพยาบาลได้
ภาพ Before-After ใช้ในโฆษณาคลินิกได้ไหม?
ใช้ได้ แต่ต้องครบ 3 เงื่อนไข: ต้องเป็นภาพคนไข้จริง, ห้ามตกแต่งภาพ, และต้องมีข้อความกำกับว่า “ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล”
โฆษณาคลินิกผิดกฎหมาย โทษปรับเท่าไหร่?
โทษปรับสูงสุด 20,000 บาท โดยครั้งแรกปรับ 5,000 บาท ครั้งที่ 2 ปรับ 10,000 บาท และครั้งที่ 3 ขึ้นไปจะถูกส่งฟ้องดำเนินคดีทันที
สบส. นับความผิดโฆษณาคลินิกยังไง?
นับเป็น “รายช่องทาง” ไม่ใช่รายโพสต์ โพสต์ผิดหลายโพสต์ในแพลตฟอร์มเดียวกันนับเป็น 1 กรรม แต่ถ้าผิดในหลายแพลตฟอร์มพร้อมกัน จะนับแยกเป็นหลายกรรม
จ้างเอเจนซีทำโฆษณา ถ้าแคปชั่นผิดกฎหมาย ใครโดนปรับ?
เจ้าของคลินิก (ผู้ประกอบการสถานพยาบาล) เป็นผู้รับผิดชอบ ไม่ใช่เอเจนซีหรือนักการตลาดที่เขียนแคปชั่น
ฆสพ. คืออะไร?
ฆสพ. ย่อมาจาก เลขที่การอนุญาตโฆษณาสถานพยาบาล เป็นเลขที่ สบส. ออกให้เมื่ออนุมัติโฆษณา ต้องกำกับไว้ในสื่อโฆษณาทุกชิ้นที่เผยแพร่สู่สาธารณะ
โฆษณาภายในคลินิก ต้องขออนุญาตไหม?
ไม่ต้องขออนุญาต แต่ยังคงต้องใช้ข้อความที่ถูกต้องและไม่โอ้อวด ไม่ต้องขออนุญาตไม่ได้แปลว่าเขียนอะไรก็ได้
ใช้ภาพหมอในโฆษณาคลินิกได้ไหม?
ได้ แต่ต้องระบุชื่อ-นามสกุล และเลขใบประกอบวิชาชีพเวชกรรมให้ครบถ้วน หากไม่ต้องการระบุข้อมูล ก็เลือกไม่ใช้ภาพแพทย์ในโฆษณาได้เลย
โค้ชเจ วิทวัส — ที่ปรึกษาธุรกิจคลินิก ประสบการณ์ในวงการคลินิกมากกว่า 10 ปี ช่วยคลินิกมากกว่า 100 แห่ง | LINE Certified Coach 2025